Zij verkwikt mijn vrees

In deze dagen waarin de beschamende problemen rond een asielzoekerscentrum worden opgelost met een ‘veiliger’ non-oplossing en de kinderen van aanhangers van Forum voor Democratie worden opgeborgen in de ‘veilige’ omgeving van een eigen school, moest ik denken aan een gedicht dat ik als dichter van de dag ooit schreef bij een uitzending van het programma Dit is de dag op Radio 1.

Ik heb die telefonische voordracht – dichters van de dag zaten thuis aan een gedicht bij de uitzending te werken – uit mijn digitale archief gevist. Het gedicht heeft een ondertitel met twee namen. Daar mag Thierry B. die van hem wel bij denken.

Na de uitzending werd ik gebeld door iemand van de redactie van het programma. Zij waren zelf weer gebeld door verontruste luisteraars. Die vonden het heiligschennis dat ik als sjabloon voor mijn gedicht een bekende tekst uit de Bijbel had gebruikt. Of ik daar voortaan aan wilde denken. Dat denken lukt wel, bijvoorbeeld dat mijn contravorm ook de klassieke status van het origineel aantoont. Als dat ‘denken’ ‘niet meer doen’ moet betekenen, kan ik het niet beloven. Voor dat soort veiligheid ben ik niet in de wieg gelegd.

Veiligheid is mijn leidsel

een lied van Henk en Ingrid

Veiligheid is mijn leidsel, mij ontbreekt iets;
Zij doet mij me neerleggen in angstige wijken;
Zij roeit mij in troebele wateren;
Zij verkwikt mijn vrees.
Zij leidt mij in de eenzijdigheid  
om harer populariteits wil.
Zelfs al leef ik in een land van grote vrijheid,
ik vrees het kwaad,
want zij blijft bij mij;
haar leus en haar slogan, die omringen mij.
Zij richt voor mij een tafel aan
waaraan ik geen disgenoot vertrouw;
Zij vult mijn hoofd met haarzelf,
mijn beker is nooit vol,
Ja, angst en argwaan zullen mij volgen
al de dagen van mijn leven;
ik zal in het huis van veiligheid verblijven
tot in lengte van dagen.
 

Zogenaamd gedicht van de dag, geschreven en voorgedragen tijdens de uitzending van het programma ‘Dit is de dag’ op Radio1, 17-2-2011.

Oude stukken en dito privileges

Laatst werd ik gevraagd naar een stuk over Bert Schierbeek dat ik ooit schreef en dat nu niet meer te vinden leek. Ik heb in de loop der jaren allerlei artikelen over andere dichters en andere zaken geschreven voor een heel scala aan papieren en digitale media, van het roemruchte literaire tijdschrift De Held tot het opinieweekblad De Groene Amsterdammer en van een tentoonstellingscatalogus tot een magazine als MEdium van de Stichting ME/CVS Nederland.

een van de vele nummers waar ik als dichter en poëziechroniqueur aan meewerkte – vormgeving Joke Hoogerhout

Op mijn oude homepage is een deel daarvan nog terug te vinden, maar die is in dezelfde loop der jaren steeds ongeschikter geworden, want slecht navigeerbaar op beeldschermen van telefoons en tablets. Tijd om ook dit proza op hanskloos.nl te inventariseren.

Gelukkig is een flink aantal inmiddels elders terug te vinden, op dbnl.org, de Digitale Bibliotheek der Nederlandse letteren, of op de sites van de tijdschriften waarin de stukken oorspronkelijk verschenen. Hier op hanskloos.nl vind je vanaf vandaag de pagina Verspreid proza met links naar een hele rits artikelen.

Maar sommige stukken zijn zo door de digitale mangel gehaald dat ze schier onleesbaar zijn geworden, en andere zijn simpelweg nog niet gedigitaliseerd. Die hoop ik hier ook te ontsluiten.

Om daarmee een begin te maken staat boven aan de lijst een stuk over een gedicht van Cees Nooteboom. Ik schreef het in 1991 voor De XXIe Eeuw, de opvolger van De Held, en het ging over (wit) privilege, al wist ik toen nog niet dat we dat vandaag de dag zo zouden noemen.

PS Dat essay over Schierbeek komt er ook aan.

De slagerij; en is blauw wel blauw?

Bij een van de ondertitelvertalingen die ik recent heb gemaakt, dook een curieus shot op dat je zelden zo ziet, en de vergelijking met worsten en vleeswaren komt vaker voor, maar zelden zo geformuleerd als hier. Binnenkort op televisie en elders.

screenshot van de software waarin ik ondertitelvertalingen maak

Het komt uit een aflevering van Magnum P.I., de remake van de serie uit de jaren tachtig met Tom Selleck. Magnum wordt nu gespeeld door de man in het grijze pak, Jay Hernandez. En Higgins staat naast hem en is Brits gebleven, maar is nu een jonge vrouw, gespeeld door Perdita Weeks. Zij is ook degene die spreekt in de ondertitel.

Deze curiositeit kwam voorbij in een klus die ik de afgelopen week heb gedaan. Vertaalwerk zoals dit wordt binnenkort overbodig vanwege de opmars van de vertaalsoftware, denken veel mensen. Een al wat oudere kanttekening doet vermoeden dat de benodigde culturele kennis voorlopig nog wel van mensen zal moeten komen. Lees het in deze tijden veelzeggende, maar ook hilarische Even Racists Get the Blues opgetekend door een Amerikaanse taalbeschouwer. Dit pareltje over hoe kleuren in het vertalen verschieten, wil ik niemand onthouden.

Online

Omdat de nieuwe hanskloos.nl vandaag online gaat, komt vandaag ook de ansichtkaart in de handel die zeven jaar geleden is ontworpen ter gelegenheid van het verschijnen van de bundel de interviews.

voor- en achterkant van de ‘doorschijnende’ ansicht

Lees meer over de kaart. Of bestel hem meteen.